dokters bekijken monsters van een virus - geldt overmacht door epidemie voor niet nakomen contract

Nu het coronavirus zich in een razend tempo over de wereld verspreid, brengt dit de nodige gevolgen met zich mee voor bijvoorbeeld de handel, personeel en vervoer. Bij ondernemers roept het coronavirus ook de nodige vragen op voor de korte en lange termijn relaties met leveranciers in landen waar het virus heerst. Wat kunt u doen wanneer u of uw leverancier zijn verplichtingen niet na kan komen als gevolg van het virus? In deze blog lichten wij dit toe.

Wat is overmacht?

Overmacht wordt ook wel “force majeure” genoemd. Onder overmacht wordt meestal verstaan dat een partij een contract niet kan nakomen als gevolg van een gebeurtenis die buiten zijn macht ligt. Wanneer er sprake is van overmacht dan kan de tekortkoming niet worden toegerekend aan deze partij. Hij kan daardoor meestal ook niet worden aangesproken tot nakoming of vergoeding van schade.

Veel commerciële contracten en algemene voorwaarden voorzien in een eigen overmachtsclausule. Daarin kan zijn uitgewerkt wat onder overmacht wordt verstaan, wanneer daar sprake van is en wat de rechten en plichten van partijen dan zijn. Het komt geregeld voor dat in zo’n bepaling ook is opgenomen of overmacht bij uw toeleverancier ook overmacht voor u oplevert. Ook zal er in de meeste gevallen in opgenomen zijn binnen welke termijn u of uw leverancier de overmachtsituatie dient mede te delen.

Is er geen overmachtsclausule in de overeenkomst of algemene voorwaarden opgenomen? In dat geval dient u terug te vallen op de wet. Dit kan het Nederlandse recht zijn, maar ook het recht van het land waar de klant of leverancier is gevestigd.

Wanneer kan een beroep op overmacht slagen?

Of een beroep van een partij op overmacht kan slagen hangt af van de omschrijving/uitleg van de overmachtsclausule zelf en de omstandigheden die hebben geleid tot het beroep op overmacht.

Is een epidemie een force majeure?

De Chinese Council for the Promotion of International Trade is van mening dat de uitbraak van het coronavirus een overmachtsituatie vormt voor (Chinese) contractspartijen en dat de gevolgen van deze epidemie een gerechtvaardigde grond vormen voor het niet kunnen voldoen aan leveringsverplichtingen. Ook de Franse overheid denkt daar zo over. Een epidemie ligt over het algemeen buiten de macht van partijen en is niet te voorzien. Toch zal steeds aan de hand van de omstandigheden van het geval moeten worden beoordeeld of een partij een beroep kan doen op overmacht. Zo moet de epidemie bijvoorbeeld wel concreet in de weg staan aan het voldoen aan de verplichtingen.

Maatregelen

De partij die met overmacht wordt geconfronteerd en daardoor zijn verplichtingen niet kan nakomen, kan vervolgens niet achterover leunen. Hij zal maatregelen dienen te nemen om de negatieve gevolgen van de situatie te beperken. Zo zal hij bijvoorbeeld dienen te onderzoeken of er andere manieren zijn om de overeenkomst alsnog na te kunnen komen. Doet hij dat niet, dan zou een beroep op overmacht mogelijk niet kunnen slagen.

Gevolgen

Gevolgen die vaak genoemd worden in specifieke overmachtsclausules in duurovereenkomsten zijn onder andere de opschorting van de verplichtingen uit hoofde van de overeenkomst en het mogen uitstellen van een termijn om aan de verplichtingen te kunnen voldoen. Daarnaast zal in de meeste gevallen geen schadevergoeding verschuldigd zijn. Ook wordt er vaak een bepaalde (maximum) termijn genoemd waarvoor de overmachtsituatie geldt waarna de overeenkomst beëindigd kan worden.

Stappen die ondernomen dienen te worden

Als ondernemer is het goed om uw commerciële contracten na te kijken op een dergelijke overmachtsclausule. Dit geldt zowel voor de situatie dat u leveranciers hebt die mogelijk hun verplichtingen niet kunnen nakomen als voor de situatie dat u zelf niet aan uw verplichtingen kunt voldoen. Let daarbij ook op de termijnen die gelden voor het inroepen van een dergelijke clausule. Maak vervolgens (samen met de leverancier) een inschatting van de duur en gevolgen en neem maatregelen om de schade te beperken. Daarnaast kunt u nagaan of schade eventueel verzekerd is.

Meer weten?

Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog? Neemt u dan gerust contact met ons op door te bellen naar ons kantoor in Veghel op 0413 – 35 22 11 of ons kantoor in Oss op 0412 – 76 02 27. Mailen kan natuurlijk ook via info@bernhaege.nl. Bekijk ook de blog gelinkt boven dit artikel over de arbeidsrechtelijke gevolgen van een epidemie en deze blog over de verblijfplaats van kinderen van gescheiden ouders in het geval van een lockdown van Nederland.