expertise bernhaege
expertise bernhaege

Verruiming vrije advocaatkeuze rechtsbijstandverzekering

Verruiming vrije advocaatkeuze rechtsbijstandverzekering

Verruiming vrije advocaatkeuze rechtsbijstandverzekering

Eerder publiceerden wij al een artikel op onze website over het recht op vrije advocaatkeuze bij een rechtsbijstandverzekering. Dat dit onderwerp ook thans de gemoederen nog flink bezighoudt, blijkt onder andere uit twee recente uitspraken van het Europese Hof van Justitie. Hierin stond het recht op vrije advocaatkeuze wederom ter discussie en wel met betrekking tot de vraag wat nu eigenlijk onder het begrip “administratieve procedure” diende te worden verstaan.

Konden hiertoe ook een ontslagprocedure bij het UWV of een bezwaarprocedure in het bestuursrecht worden gerekend? Het Europese Hof oordeelde van wel. Hierdoor staat vast dat een rechtsbijstandverzekerde niet alleen in een gerechtelijke procedure, maar ook bij een ontslagprocedure bij het UWV en in een bezwaarprocedure het recht op vrije advocaatkeuze toekomt.

Recht op vrije advocaatkeuze ontslagprocedure UWV

In de eerste uitspraak van het Hof van Justitie van 7 april 2016 gaat het om iemand die een rechtsbijstandverzekering heeft bij DAS. Deze persoon werd begin 2014 door zijn werkgever ontslagen op grond van bedrijfseconomische redenen. De werkgever heeft daartoe een ontslagvergunning aangevraagd bij het UWV. Vervolgens heeft de verzekerde DAS verzocht om kostendekking van een externe advocaat. DAS heeft daar niet mee ingestemd met als reden dat een procedure bij het UWV geen gerechtelijke of administratieve procedure in de zin van de Wet op het financieel toezicht zou zijn. Hierdoor zou de verzekerde niet het recht hebben een eigen advocaat te kiezen.

Via de voorzieningenrechter Amsterdam kwam de zaak bij de Hoge Raad terecht. Deze diende de vraag te beantwoorden of een procedure voor het UWV kon worden aangemerkt als een “administratieve procedure” in de zin van artikel 4 lid 1 van Richtlijn 87/344. De Hoge Raad kwam voorlopig tot een bevestigende beantwoording van deze vraag. Er werden ook enkele tegenargumenten genoemd. Een daarvan was de gevolgen die een ruime uitleg van het begrip “administratieve procedure” kan hebben voor het stelsel van rechtsbijstandverzekering. De Hoge Raad heeft als gevolg daarvan twee prejudiciële vragen gesteld aan het Europese Hof van Justitie:

  1. dient een ontslagprocedure bij het UWV als een administratieve procedure te worden aangemerkt?
  2. als het antwoord op vraag 1 afhangt van de kenmerken van de specifieke procedure, hoe de rechter dan kan bepalen wanneer sprake is van een administratieve procedure.

Ruime bescherming voor de verzekerde

Het Europese Hof geeft bij haar beoordeling onder andere aan dat voornoemd artikel 4 van de richtlijn tot doel heeft de belangen van de verzekerde ruime bescherming te bieden. Dit belemmert een restrictieve uitlegging van het artikel over de vrije advocaatkeuze. Bovendien staat voor de ontslagen werknemer geen beroep open tegen het besluit van het UWV. Hierdoor kan  niet worden betwist dat de rechten van de werknemer door het besluit van het UWV worden geraakt en dat zijn belangen als verzekerde bescherming behoeven in het kader van een procedure voor dat orgaan. Het recht op vrije advocaatkeuze is in dit geval “te meer geboden” nu het Europese Hof in een arrest uit 2013 het recht van vrije advocaatkeuze heeft erkend. Dit speelde in een situatie van een werknemer die zich in dezelfde situatie bevond, maar van wie de arbeidsovereenkomst bij rechterlijke beslissing was beëindigd.

Voor het arbeidsrecht is dit een erg belangrijke uitspraak. Door de inwerkingtreding van de Wet werk & Zekerheid per 1 juli 2015 zullen UWV-procedures immers steeds vaker voorkomen. Dit komt doordat een werkgever zich nu bij een ontslag op grond van bedrijfseconomische redenen tot het UWV dient te wenden. Sinds 1 juli 2015 is het echter wel mogelijk om beroep in te stellen tegen een beslissing van het UWV.

Ook recht op vrije advocaatkeuze bij bezwaarprocedure

In de tweede uitspraak van het Hof van Justitie van 7 april 2016 ging het om om iemand die een rechtsbijstandverzekering heeft bij Achmea en bij wie door het Centrum Indicatiestelling Zorg afwijzend op de aanvraag voor een zorgindicatie was beslist. In de bezwaarprocedure wenste deze persoon vervolgens door een gespecialiseerde advocaat te worden bijgestaan die door Achmea diende te worden betaald, maar dat weigerde Achmea. De zaak kwam voor het Gerechtshof Amsterdam die eveneens de vraag aan het Europese Hof voorlegde of in dit geval sprake was van een administratieve procedure. Met soortgelijke argumenten als in de hiervoor besproken zaak komt het Europese Hof tot de conclusie dat het begrip “administratieve procedure” mede omvat de fase van bezwaar bij een bestuursorgaan waarin dat orgaan een voor beroep in rechte vatbaar besluit heeft gegeven.

Wij zijn u graag van dienst

Uit het voorgaande blijkt al dat u als rechtsbijstandverzekerde recht heeft op vrije advocaatkeuze. Niet alleen in het geval van een gerechtelijke procedure, maar ook in het geval van een UWV-ontslagprocedure of een bezwaarprocedure. De onafhankelijke advocaten van Bernhaege Advocaten zijn u in dat geval graag van dienst. Ook voor een eventuele second opinion kunt u bij ons terecht. Wilt u meer informatie over dit onderwerp? Neemt u dan gerust vrijblijvend contact met ons op door te mailen naar info@bernhaege.nl of bel direct 0413 – 35 22 11