Toestemming nodig partner bij aangaan overeenkomsten

In beginsel staat het een persoon vrij zelfstandig overeenkomsten aan te gaan. Maar wat als de betreffende persoon echter gehuwd is of een geregistreerd partnerschap is aangegaan? Dan kan het sluiten van een overeenkomst namelijk ook consequenties hebben voor zijn/haar echtgenoot c.q. geregistreerd partner.
Daarom heeft de wetgever bedacht dat voor bepaalde risicovolle overeenkomsten een echtgenoot (en dus ook geregistreerd partner) de toestemming nodig heeft van de andere echtgenoot. Het maakt daarbij niet uit of er wel of niet huwelijksvoorwaarden zijn gemaakt. De wetgever wil daarmee degene beschermen wiens echtgenoot lichtvaardig dergelijke toekomstige verplichtingen aangaat. Vaak beslissen echtgenoten of geregistreerde partners samen over belangrijke privézaken. Echter wanneer de handelende echtgenoot zelfstandig ondernemer is, kan het wenselijk zijn dat de partner het eens is met bepaalde rechtshandelingen. Dit in verband met de consequenties welke deze rechtshandelingen voor de andere echtgenoot hebben.

Welke rechtshandelingen?

De wetgever heeft bepaald dat voor de navolgende rechtshandelingen een echtgenoot de toestemming van zijn/haar echtgenoot nodig heeft:

  1. Overeenkomsten strekkende tot vervreemding, bezwaring of ingebruikgeving en rechtshandelingen strekkende tot beëindiging van het gebruik van een door de echtgenoten tezamen of door de andere echtgenoot alleen bewoonde woning of van zaken die bij een zodanige woning of tot de inboedel daarvan behoren.
  2. Giften, met uitzondering van de gebruikelijke, niet bovenmatige.
  3. Overeenkomsten die ertoe strekken dat de echtgenoot, anders dan in de normale uitoefening van zijn beroep of bedrijf, zich als borg of hoofdelijk medeschuldenaar verbindt, zich voor een derde sterk maakt, of zich tot zekerheidstelling voor een schuld van de derde verbindt.
  4. Overeenkomsten van koop op afbetaling, behalve van zaken welke kennelijk uitsluitend of hoofdzakelijk ten behoeve van de normale uitoefening van zijn beroep of bedrijf strekken.

Gevolgen ontbreken toestemming bij overeenkomsten

Mocht de echtgenoot niet hebben meegetekend terwijl wel toestemming vereist is, dan kan deze echtgenoot de overeenkomst eenvoudig vernietigen. Hierdoor zal deze overeenkomst achteraf gezien, vanaf het moment waarop zij werd aangegaan, nietig geweest. De echtgenoot die de vernietigde overeenkomst is aangegaan, is dan niet gehouden de verplichtingen uit de overeenkomst na te komen. Heeft hij of zij dat echter al gedaan, dan kunnen deze verplichtingen in beginsel bij de wederpartij van de echtgenoot worden teruggevorderd. Overigens is de wijze van verlening van toestemming door de echtgenoot vormvrij. Onder omstandigheden kan deze afgeleid worden uit bijvoorbeeld door de echtgenoot (mede) ondertekende correspondentie. Wanneer de wet echter voor het verrichten van een rechtshandeling een vorm voorschrijft, dient de toestemming schriftelijk te worden verleend. Er kan een beroep worden gedaan op het ontbreken van toestemming van de echtgenoot. Dit kan overigens worden ingeroepen tot drie jaar nadat de bevoegdheid om deze vernietigingsgrond in te roepen een mogelijkheid is voor de betreffende echtgenoot.

De ondernemende ondernemer versus de toestemming van zijn echtgenoot

Op zich biedt de wet dus een eenvoudige manier om onder de verplichtingen uit te komen die voortkomen uit de rechtshandelingen zoals hierboven beschreven in 1 t/m 4. Dit komt in de praktijk nog altijd voor. Het is belangrijk om deze regel in het oog te houden. Meer dan voorheen zal een ondernemer immers genoodzaakt zijn zich sterk te maken voor zijn/haar onderneming, bijvoorbeeld in het kader van een herfinanciering. Het maakt daarbij overigens uit of de ondernemer zijn onderneming in een eenmanszaak of personenvennootschap drijft of in een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (B.V.). De ondernemer die een eenmanszaak of een personenvennootschap heef, is immers toch al persoonlijk aansprakelijk en de ondernemer in de B.V. niet. Daarom heeft de wetgever deze laatste iets ruimere bevoegdheden toegekend om zonder toestemming van zijn echtgenoot te handelen. De bestuurder van een B.V. heeft de toestemming van zijn echtgenoot niet nodig wanneer hij handelt in de normale uitoefening van zijn beroep of bedrijf. Met andere woorden: zich bijvoorbeeld als borg of hoofdelijk medeschuldenaar verbinden, moet het beroep of bedrijf zijn van de ondernemer (hetgeen praktisch niet voorkomt).
Daarentegen heeft de ondernemer in de B.V. de toestemming niet nodig indien hij alleen of tezamen met zijn medebestuurders de meerderheid van de aandelen houdt en de handeling verricht ten behoeve van de normale uitoefening van het beroep of bedrijf van de B.V. De rechtspraak op dit rechtsgebied is wisselend en sterk afhankelijk van de feiten en omstandigheden. Het blijkt echter leert wel dat het begrip normale bedrijfsuitoefening beperkt moet worden uitgelegd.

Twijfelt u of u toestemming nodig heeft? Raadpleeg altijd een advocaat!

Weet u niet zeker of u toestemming van uw echtgenoot nodig heeft voor een overeenkomst? Dan loont het de moeite om dit te checken bij een advocaat. Het kan immers zijn dat een vordering niet verhaalbaar blijkt te zijn op het privévermogen van bijvoorbeeld de bestuurder en zijn echtgenote. Een onplezierige verrassing voor een contractpartij en vermoedelijk een opluchting voor het ondernemersgezin.
Voor aanvullende informatie, mail dan naar info@bernhaege.nl. U kunt ons ook bellen op onze kantoren in Veghel of Oss. Kantoor Veghel bereikt u via t. 0413 – 35 22 11 en kantoor Oss via t. 0412 – 76 02 27.