fiets van bezorger op stoep - platformeconomie zzp-er

Weet u wat een platformeconomie is? En of deze platformeconomie gevolgen heeft voor het arbeidsrecht? En bent u op de hoogte van de gevolgen voor de werknemer of de ZZP-er? We leggen u in deze blog uit wat de platformeconomie nou inhoudt. Daarnaast informeren we u over de noodzaak om goed vast te leggen wat u wil afspreken. Zo komt u, of u nou werkgever of opdrachtgever bent, niet achteraf voor verrassingen te staan.

Wat is een platformeconomie nu eigenlijk?

In de huidige tijd worden vraag en aanbod vaak bij elkaar gebracht via online platformen. Dat kan gebeuren via een website of via een app. Het is min of meer een digitale markt. Ook voor het bij elkaar brengen van de vraag naar arbeidskrachten en het aanbod van arbeidskrachten wordt hiervan gebruik gemaakt. Op deze wijze komt er dan een match tot stand. Onze huidige wetgeving is hier niet op ingericht, en dat betekent dat er veel onduidelijkheid bestaat over de juridische status van overeenkomsten die op deze wijze tot stand komen. Bekende online platforms zijn Uber, Helpling en Deliveroo.

Arbeidsovereenkomst of overeenkomst van opdracht?

Als u werkt op basis van een arbeidsovereenkomst heeft u als werknemer meer rechtsbescherming dan in de situatie dat u als ZZP-er werkt. Als werknemer bent u verplicht om werkzaamheden te verrichten en uw werkgever is verplicht u (minimum)loon te betalen. Ook krijgt u betaalt als u ziek bent. Voor een ZZP-er ligt dat anders. Vaak beslist een ZZP-er zelf of hij bepaald werk wel of niet wil verrichten. Daardoor is hij/zij flexibel en soms wil iemand zelf ook graag flexibel zijn. Daar staat tegenover dat een ZZP-er geen vergoeding krijgt als hij niet werkt en als hij ziek is, betaalt de opdrachtgever niets. Voor beide situaties zijn er voor- en nadelen. Als er via een online platform een overeenkomst tot stand is gekomen, kan het zo zijn dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst.

Rechtszaak over wel of niet arbeidsovereenkomst

Op 11 januari 2019 deed de Kantonrechter Amsterdam uitspraak in een zaak van de FNV tegenover Deliveroo. FNV was deze procedure gestart en stelde zich namens een werknemer op het standpunt dat er sprake was van een arbeidsovereenkomst.

Kern van het geschil vormde dus de vraag of de rechtsverhouding tussen de bezorgers van Deliveroo is aan te merken als een arbeidsovereenkomst in de zin van artikel 7:610 lid 1 of lid 2 BW (standpunt FNV) dan wel als een overeenkomst van opdracht als bedoeld in artikel 7:400 BW (standpunt Deliveroo). Hieronder plaatsen wij delen van de uitspraken van de rechter. Zie de volledige uitspraak hier.

De rechter herhaalde eerst de algemene norm: “Of sprake is van een arbeidsovereenkomst wordt bepaald door alle omstandigheden van het geval, in onderling verband bezien. Daarbij is niet zozeer doorslaggevend hoe partijen de overeenkomst noemen of kwalificeren, maar welke rechten en verplichtingen zij daarbij over en weer beoogd hebben en in hoeverre daaraan feitelijk uitvoering is gegeven. Naarmate er over een contract meer is onderhandeld, kan aan de schriftelijke vastlegging van die partijbedoeling meer waarde worden gehecht.”

Uitspraak Kantonrechter Amsterdam 15 januari 2019

De rechtbank oordeelde vervolgens: “Als er gewerkt wordt is er onverminderd sprake van een gezagsrelatie. In feite geldt dit ook voor de fase vanaf de aanmelding voor de dienst. Dat de aanwijzingen in algemene zin zijn neergelegd en niet concreet telkens bij het werk, maakt dit niet anders nu het gaat om eenvoudig ongeschoold standaardwerk, waar weinig andere aanwijzingen denkbaar zijn dan thans zijn geregeld. Als gevolg van technologische mogelijkheden is er weliswaar een grote vrijheid mogelijk waar het gaat om de beschikbaarheid voor arbeid, maar deze past nog steeds binnen het karakter van de arbeidsovereenkomst, ook al wordt op door de werknemer te kiezen tijdstippen gewerkt. De door de systemen gecreëerde ruimte voor indeling van het werk is bijvoorbeeld vergelijkbaar met het op grote schaal kunnen ruilen van diensten in vooraf vastgelegde roosters. Bovendien is het aanmelden voor diensten een wezenlijke voorwaarde om inkomen te verwerven, waarbij nog geldt dat indien een bezorger zich aanmeldt er niet automatisch werk is en hij afhankelijk is van de gunning van de concrete bestelling door Deliveroo. De afhankelijkheid van Deliveroo acht de kantonrechter nog steeds zwaarder wegen dan de zelfstandigheid van de bezorger.”

De rechter ging dus in het standpunt van de FNV mee, en oordeelde dat inderdaad sprake was van een arbeidsovereenkomst.

Zelfde zaak, andere uitspraak

Vorig jaar oordeelde de dezelfde rechtbank overigens dat er geen sprake was van een arbeidsovereenkomst. Hieruit blijkt dus al dat het niet zo eenvoudig is om te kunnen vaststellen of er nu wel of geen sprake is van een arbeidsovereenkomst. De kantonrechter in deze zaak verwees hier overigens nog wel naar, maar maakte zich ervan af met een enigszins opmerkelijke redenering, nl.: “de kantonrechter hecht er aan op te merken dat gezien de snelle ontwikkeling die de platformeconomie in Nederland doormaakt het voor de rechtsontwikkeling van belang kan zijn dat hierover verschillend wordt geoordeeld.”

Deliveroo heeft aangekondigd in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak, dus het wordt nu wachten op de uitspraak van het Gerechtshof.

Conclusie

Wilt u weten hoe het in uw situatie precies zit? Of u aanspraak kunt maken op een arbeidsovereenkomst? Heeft u hier vragen over? Neem vrijblijvend contact met ons door te mailen naar info@bernhaege.nl. Een telefoontje is ook altijd welkom. Op kantoor Veghel zijn wij te bereiken op t. 0413 – 35 22 11 en op ons kantoor in Oss op t. 0412-76 02 27. Wij helpen u graag verder!