hyperlink op beeldscherm - kan een hyperlink inbreuk op auteursrechten zijn

GeenStijl vocht, zoals zij het zelf noemt, in een procedure over een link van de weblog van GeenStijl naar illegaal geüploade Playboy-foto’s van Britt Dekker voor “het voortbestaan van hyperlinks, googlemachines en het hele internet”. Tegen het voor GeenStijl negatieve vonnis van de rechtbank Amsterdam ging zij in hoger beroep. Het Gerechtshof Amsterdam draaide het omstreden vonnis deels terug. Maar dat was niet voldoende voor GeenStijl en zij stelde daarom zogenoemd cassatieberoep bij de Hoge Raad in. De Hoge Raad stelde hiervoor vragen van uitleg aan het Europese Hof van Justitie.

Wat was de voorgeschiedenis?

In oktober 2011 plaatste GeenStijl op haar website het bericht “Fucking uitgelekt! Naaktfoto’s Britt Dekker”. Hierbij had GeenStijl een link geplaatst naar een Australische nieuwswebsite. Een derde had hierop de Playboy-foto’s van Britt Dekker online gepubliceerd. Dit gebeurde allemaal nog voordat de editie in de winkels lag. Op grond hiervan hebben Sanoma Media, de uitgever van Playboy en Britt Dekker een rechtszaak aangespannen tegen GeenStijl. Dit op grond van inbreuk op de auteursrechten en de portretrechten.

De rechtbank te Amsterdam was inderdaad van mening dat er in dit geval door het plaatsen van een hyperlink naar een andere website wel degelijk sprake was van inbreuk op de auteursrechten en portretrechten. Zoals gezegd ging GeenStijl tegen deze uitspraak in hoger beroep.

Het Hof oordeelde in het arrest van 19 november 2013 dat GeenStijl door het plaatsen van een bestaande hyperlink de Playboy-foto’s niet zelf openbaar heeft gemaakt. Door het niet zelf plaatsen van de Playboy-foto’s, maar slechts een bestaande hyperlink op te nemen was er volgens het Hof daarmee dus in beginsel geen sprake van inbreuk op het auteursrecht. Het Hof oordeelde echter dat GeenStijl haar publiek ‘gefaciliteerd en enthousiast gemaakt’ heeft om de illegaal geplaatste Playboy-foto’s te bekijken. Dit leverde ‘onrechtmatig handelen’ op tegenover Britt Dekker en Playboy.

Ook tegen dat arrest ging GeenStijl in beroep. In die zaak stelde de Hoge Raad zogenoemde vragen van uitleg aan het Europese Hof van Justitie.

Is het plaatsen van een hyperlink een mededeling aan een nieuw publiek?

Het Europese Hof oordeelde – overigens tegen het advies van de Advocaat Generaal in – dat het plaatsen van de link naar nog niet gepubliceerde foto’s wel degelijk een “mededeling aan een nieuw publiek” en daarmee een schending van het auteursrecht vormt. De rechthebbende had namelijk geen toestemming gegeven voor het bereiken van internetpubliek.

Daarnaast oordeelt het Europese Hof dat er daarbij dan wel kennis van de illegaliteit van de onderliggende bron moet zijn. Wist GeenStijl van het (on)rechtmatige karakter van de link met foto’s of had zij dat moeten weten? Het Europese Hof voegt daaraan toe dat als het plaatsen van hyperlinks geschiedt met een winstoogmerk er wordt verwacht “dat deze de nodige verificaties verricht om zich ervan te vergewissen dat het betrokken werk op de site waarnaar die links leiden niet illegaal is gepubliceerd”.

Als er sprake is van een winstoogmerk wordt derhalve vermoed dat die kennis er is. Het resultaat is dat GeenStijl een winstoogmerk en daardoor kennis van de onrechtmatigheid van de bron had. Dit werd niet weerlegd. Daarmee is er dus sprake van een “mededeling aan een nieuw publiek”. GeenStijl maakte met het plaatsen van de hyperlink naar de foto’s dus inbreuk op de auteursrechten daarop.

Hyperlinks door commerciële partijen

Het arrest heeft tot gevolg dat commerciële partijen dus voorzichtiger zullen moeten omgaan met het plaatsen van hyperlinks. Het is van belang dat zij bij het plaatsen van een hyperlink nu een verificatieplicht hebben of de geplaatste content op de hyperlink wel rechtmatig is. Is dat niet het geval en wordt de hyperlink door een commerciële partij toch geplaatst? Dan handelen zij niet alleen onrechtmatig; zij maken ook zelf inbreuk op de auteursrechten. Een “notice and take down” procedure zou dus ook van toepassing moeten zijn op het plaatsen van hyperlinks.

Juridisch advies

Samengevat is de stand van zaken met betrekking tot hyperlinks: hyperlinken mag indien de content aldaar niet onrechtmatig (niet zonder toestemming van de auteursrechthebbenden) is geplaatst. Is dat wel het geval en wist de partij die de hyperlink plaatst dat, of wordt vermoed dat die partij dat wist omdat die partij een winstoogmerk bezit? Dan is het plaatsen van de hyperlink zelf ook een inbreuk op de auteursrechten. Wilt u meer informatie over het delen van een hyperlink en inbreuk op auteursrechten? Of meer weten over het intellectueel eigendomsrecht? Stuur direct een e-mail naar info@bernhaege.nl. Ook kunt u een van onze kantoren bellen. Kantoor Veghel bereikt u via 0413-352211 en kantoor Oss via 0412 – 76 02 27.