Ongetwijfeld hebt u ook wel eens uw naam of de naam van uw bedrijf als zoekterm in een zoekmachine op internet zoals Google ingevoerd. Zo niet, dan is het verstandig dit eens te doen. Steeds vaker levert dit namelijk een verontrustende uitkomst op en vragen benadeelden een advocaat hier iets aan te doen is. Het antwoord hierop luidt zeker niet per definitie negatief, ondanks dat de vrijheid van meningsuiting een groot goed is. Deze vrijheid kent namelijk gelukkig grenzen. Een ieder heeft namelijk het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, waaronder eer en een goede naam. Er zijn maar weinig mensen en bedrijven die er vrolijk van worden als zij op internet in verband worden gebracht met intimidatie, bedreigingen, oplichting, fraude of andere praktijken die het daglicht niet kunnen verdragen.

Smaadschrift en laster

Wie ontevreden is over een persoon of bedrijf, kan dit met de komst van het internet op een relatief eenvoudige wijze aan een groot publiek kenbaar maken. In beginsel is daar niets mis mee, tenzij daardoor degene die het betreft in zijn eer of goede naam wordt aangetast. Het opzettelijk aantasten van de eer of goede naam van iemand door verspreiding van een bepaald feit is allereerst strafrechtelijk laakbaar. Dit levert een misdrijf op en wordt aangeduid als internetsmaad. Als dat schriftelijk plaatsvindt, bijvoorbeeld door publicatie op een website, maakt de dader zich schuldig aan smaadschrift. Zelfs als de betreffende mededeling op het internet feitelijk juist is, heeft dit niet tot gevolg dat de dader niet strafbaar is. Het is dan ook een misvatting dat enkel het doen van onjuiste mededelingen een misdrijf oplevert. Ook juiste mededelingen kunnen immers voor personen en bedrijven zeer grievend en beledigend zijn en smaad(schrift) opleveren. Een verwant misdrijf aan smaad(schrift) is laster, in welk geval de dader opzettelijk iets verspreidt waarvan hij weet dat het een leugen is. Volgens het Wetboek van Strafrecht kan een rechter een dader die zich schuldig maakt aan smaad(schrift) veroordelen tot een gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of een geldboete van € 7.400,-.

Aantasting eer en goede naam is onrechtmatig

Onverminderd het feit dat smaad(schrift) voor de dader strafrechtelijke consequenties kan hebben, kan het aantasten van iemands eer of goede naam ook civielrechtelijke gevolgen hebben. Indien een persoon of bedrijf immers in zijn eer of goede naam wordt aangetast, kan dat als een onrechtmatige daad worden gekwalificeerd. Daardoor dient degene die zich hieraan schuldig maakt de schade te vergoeden welke het gevolg is van de betreffende publicaties op het internet. De gedupeerde kan ook vorderen dat een bepaalde publicatie wordt verwijderd en zo gewenst een bepaalde tekst ter rectificatie wordt geplaatst, zulks op straffe van verbeurte van een dwangsom op het moment dat dit niet gebeurt.
Keer op keer zal een rechter in dergelijke situaties een afweging dienen te maken. Prevaleert het recht van de gedupeerde om beschermd te worden tegen een aantasting van zijn eer en goede naam óf het recht op vrijheid van meningsuiting van degene die bepaalde informatie betreffende de gedupeerde openbaar heeft gemaakt. Beide rechten staan haaks op elkaar en per geval zal een rechter de belangen van partijen in acht nemen en oordelen aan welk belang meer gewicht toegekend moet worden met alle gevolgen van dien. De navolgende omstandigheden spelen in ieder geval in het algemeen een rol:

  1. de aard van hetgeen openbaar wordt gemaakt en de ernst van de “misstand” welke de publicatie aan de kaak beoogt te stellen;
  2. de te verwachten gevolgen van de publicatie voor de persoon of het bedrijf waarop de berichten betrekking hebben;
  3. welk maatschappelijk belang er wordt gediend met een publicatie op het internet;
  4. de mate waarin ten tijde van de publicatie de kenbaar gemaakte berichten steun vonden in beschikbaar feitenmateriaal;
  5. in hoeverre ook op een andere voor de benadeelde minder schadelijke manier dan het internet het door degene die heeft gepubliceerd beoogde doel kan worden gerealiseerd;
  6. de kans dat de betreffende informatie ook zonder de betreffende publicatie in de openbaarheid zou zijn gekomen.

Afhankelijk van de omstandigheden van het betreffende geval zal een rechter per situatie oordelen of voorrang wordt gegeven aan de vrijheid van meningsuiting of bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de benadeelde.
Soms is de bron bekend, maar ook in de anonimiteit worden veel berichten via de digitale snelweg verspreid. Onder een pseudoniem smadelijke berichten plaatsen op het internet heeft gelukkig inmiddels niet meer tot gevolg dat de gedupeerde met lege handen staat. Volgens vaste jurisprudentie zijn providers immers gehouden de NAW-gegevens af te geven aan een gedupeerde die daar een redelijk belang bij heeft.

Het is dus verstandig het negatieve effect van publicaties op het internet niet te onderschatten en daar ook tegen op te treden indien u na een kleine speurtocht op het internet over de uitkomsten na het intoetsen van uw naam of de naam van uw bedrijf onaangenaam bent verrast. In dat geval staat Bernhaege Advocaten u graag bij.

Voor aanvullende informatie over internetsmaad mail dan naar info@bernhaege.nl of bel direct 0413-352211.