kwasten in pot - auteursrechtelijke bescherming

Vandaag is het de Werelddag van het boek en auteursrechten. Deze dag is door UNESCO ingesteld om het lezen, publiceren en het beschermen van intellectueel eigendom te stimuleren. En dat o.a. door middel van auteursrecht (ook wel copyright). Afgekort is het vandaag de Wereldboekendag. Allereerst bedoeld om wereldwijd aandacht te schenken aan het lezen van boeken. Daarnaast ook om het alfabetiseringsprobleem te belichten, met name in gebieden waar niet iedereen toegang heeft tot goede boeken. Omdat wij het sociale doel van het tegengaan van laaggeletterdheid actief ondersteunen en beschikken over de specialisatie op het gebied van het auteursrecht is het dus een dag die wij graag extra aandacht geven. Daarbij geven we direct wat informatie over auteursrechtelijke bescherming.

Wat wordt er gevierd op Wereldboekendag

UNESCO koos niet zomaar 23 april als de Wereldboekendag. Het is namelijk voor de wereldliteratuur een symbolische dag. Op deze dag in de geschiedenis stierven de auteurs Miguel de Cervantes, William Shakespeare en Inca Garcilaso de la Vega. Tevens is het de geboortedag van Maurice Druon, Halldór Laxness, Vladimir Nabokov, Josep Pla en Manuel Mejía Vallejo. De stichting Read to Grow gebruikt deze dag tegenwoordig voor het inzamelen van boeken waarbij met name scholen zijn betrokken.

Wat wordt er beschermd onder het auteursrecht?

Hoewel het auteursrecht niet het meest belicht is op deze dag, is het toch een aanknopingspunt om iets te vertellen over auteursrechtelijke bescherming. Het auteursrecht kan namelijk veel meer beschermen dan boeken alleen. Natuurlijk zijn boeken, schilderijen en muziekwerken de meest bekende auteursrechtelijk beschermde werken. Echter biedt de Auteurswet veel bredere beschermingsmogelijkheden. In het algemeen kunnen werken van letterkunde, wetenschap of kunst voor bescherming in aanmerking komen. De wet geeft een niet limitatieve opsomming van voorbeelden van werken die in principe voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking zouden kunnen komen.

Beschermde werken

Hieronder volgt een lijst met voorbeelden van werken die beschermd zouden kunnen zijn:

  • Boeken, brochures, nieuwsbladen, tijdschriften en alle andere geschriften.
  • Toneelwerken en dramatisch-muzikale werken.
  • Mondelinge voordrachten.
  • Choreografische werken en pantomimes.
  • Muziekwerken met of zonder woorden.
  • Teken-, schilder-, bouw- en beeldhouwwerken, lithografieën, graveer- en andere plaatwerken.
  • Aardrijkskundige kaarten.
  • Ontwerpen, schetsen en plastische werken, betrekkelijk tot de bouwkunde, de aardrijkskunde, de plaatsbeschrijving of andere wetenschappen.
  • Fotografische werken.
  • Filmwerken.
  • Werken van toegepaste kunst en tekeningen en modellen van nijverheid.
  • Computerprogramma’s en het voorbereidend materiaal.
  • In het algemeen ieder voortbrengsel op het gebied van letterkunde, wetenschap
    of kunst, op welke wijze of in welke vorm het ook tot uitdrukking is gebracht.

Toegepaste kunst en tekeningen en modellen van nijverheid

Vooral de term toegepaste kunst en tekeningen en modellen van nijverheid en de afsluitende opmerking biedt ruimte voor auteursrechtelijke bescherming aan een breed scala aan producten. Voorbeelden uit mijn praktijk zijn kleding, inclusief lingerie, plastic opbergrekken, speelgoed (pluche poppetjes), sieraden en verschillende verpakkingen, maar ook logo’s en de layout van websites. Dit zijn allemaal auteursrechtelijk beschermde werken als zij aan het zogenoemde oorspronkelijkheidsvereiste voldoen.

Oorspronkelijkheidsvereiste

Het oorspronkelijkheidsvereiste is in de jurisprudentie vastgesteld. Een voortbrengsel komt voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking als het “een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt”. Daarvoor zal sprake moeten zijn van het resultaat van scheppende menselijke arbeid, creatieve keuzes en voortbrengselen van de menselijke geest. Het Hof van Justitie der Europese Gemeenschappen bepaalde dat het auteursrecht slechts kan gelden met betrekking tot materiaal dat oorspronkelijk is, zodanig dat het gaat om een “een schepping van de geest” oftewel om “materiaal dat oorspronkelijk is in die zin dat het gaat om een eigen intellectuele schepping van de auteur ervan”. Terugkomend op de Wereldboekendag: losse woorden zijn niet auteursrechtelijke beschermd. Met de keuze, de schikking en de combinatie van woorden op een oorspronkelijke wijze kan de auteur van een boek juist uitdrukking geven aan zijn creatieve geest en tot een resultaat komen dat een intellectuele schepping vormt. In dat geval is er dus sprake van een auteursrechtelijk beschermd boek.

Hulp nodig met auteursrechtelijke bescherming?

Indien u meer wilt weten over het auteursrecht, download dan hier het E-book “Wat ondernemers willen weten over …AUTEURSRECHT” (in 3 handige delen). Heeft u ook daarna vragen over het auteursrecht, dan kunt u altijd vrijblijvend contact met ons opnemen. Via de mail doet u dit door te mailen naar info@bernhaege.nl. Bellen mag natuurlijk ook. Onze vestiging in Veghel bereikt u via t. 0413 – 35 22 11 en onze vestiging in Oss via t. 0412-76 02 27. Mr. Muriel van den Hazenkamp, onze advocaat die gespecialiseerd is in het auteursrecht, staat u graag te woord.